كار ما فقط بازنمايی نیست؟

به گزارش روابط‌عمومی انجمن صنفی کارگری داستان‌نویسان استان تهران، سينا قنبرپور یادداشتی را درباره سلسله نشست‌های «رمان و شهر» نوشته که در تاریخ 15 دی‌ماه 1398 در روزنامه اعتماد چاپ شد. متن این یادداشت به شرح زیر است:

سومین نشست از سلسله نشستی که انجمن صنفی داستان‌نویسان استان تهران برگزار شد و گویا فقط یک جلسه دیگر از این سلسله نشست باقی است که در بهمن برگزار می‌شود. در نخستین جلسه از این نشست‌ها، بهانه بحث و بررسی با عنوان «شهر» و «رمان» منبعث از نتایج پایش‌های اجتماعی عنوان شد تا آنجا که گفته شد: بر اساس نتایج پیمایش‌های ملی که بر وقوع نوعی «گسیختگی اجتماعی» تاکید داشته است، بهانه‌ای شده تا پس از مدتی تامل انجمن داستان‌نویسان استان تهران با همکاری اداره کل مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران سلسله نشست‌های «رمان و شهر» را برگزار و در آن به بررسی ادبیات و شهر بپردازند.

سلسله نشستی که در آن پرسش‌هایی از این دست مطرح شد که آیا نویسندگان ایرانی به ویژه آنها که در تهران ساکن هستند، رویایی درباره شهرشان ندارند؟حالا پس از برگزاری 3 جلسه این پرسش پررنگ‌تر شده که آیا فقط قرار است، شهر و سازه‌هایش بر نویسندگان تاثیر بگذارد یا نویسندگان هم می‌توانند رویایی درباره شهرشان را توصیف و ترسیم کنند تا شهرسازان، مدیران شهری و تصمیم‌سازان شهری از آن تاثیر بگیرند و قدری از حمله‌ور کردن بتن و آهن و سازه یا معبر خودرو بر شهروندان بکاهند و مولفه‌های زندگی را گسترش دهند؟

آنچه در این جلسه و به‌ طور خاص در جلسه آخر بر رابطه شکل‌گیری رمان متاثر از مدرنیته تاکید شد، رمان‌نویسی را محصول زندگی شهری که این نیز خود محصول مدرنیته بوده، توصیف کردند. حال پرسش این است اگر روزی اندیشه‌ای به مدرنیته ختم شد و آثارش به زندگی شهری و رمان چرا این تصور وجود دارد که رمان نمی‌تواند بر شهر و شهرسازان یا تصمیم‌گیران شهری تاثیر بگذارد؟

اگر قائل به چنین اثری نباشیم این پرسش پیش می‌آید که هدف از برگزاری سلسله نشست‌هایی که خود محصول جلسه‌ها و صرف انرژی و هزینه بررسی رمان‌هایی در این عرصه بوده، چیست؟در دوره شهرداری محمدباقر قالیباف در همین معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران قراردادهای بسیاری بسته شد که پژوهش‌های مختلفی برای شهر و زندگی در آن انجام گیرد. علاوه بر این با یکی از ناشران قراردادهای متعددی برای تولید کتاب‌هایی با محور شهر بسته شد. البته واقعیت این بود که در زمینه شهر محتوای تخصصی وجود نداشت. منظور محتوای معمارانه یا شهرسازانه نبود بلکه منظور تاثیر متقابل شهر و علوم انسانی بود.

کتاب‌های متعددی در این مجموعه قراردادها تولید شد که بسیاری از آنها صرفا یک پایان‌نامه دانشجویی در مقطع کارشناسی‌ارشد یا دکتری بودند. اما مرور این کارنامه چه فایده‌ای در مورد بحث ما دارد؟ نکته اینجاست هیچ‌کس رابطه پژوهش‌هایی که در دوره شهرداری قالیباف با پژوهش‌هایی که در این اداره انجام شد یا کتاب‌هایی که تولید و منتشر شد را بررسی نکرده است. اگر قرار باشد محتوای مربوط به شهر و زندگی تولید و منتشر شود ولی بر شهرسازان و تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران شهری تاثیری نگذارد چه فایده‌ای دارد؟ کتابخانه‌ها و قفسه‌های دانشگاه‌های علوم ‌انسانی و دیگر بخش‌ها یا همین اداره‌های اجتماعی و فرهنگی نهادها نظیر شهرداری تهران پر است از عناوین پژوهشی که اتفاقا هیچ‌ شهرداری متاثر از آن تصمیم نگرفته است.

حتی کارمندان مدیریت شهری هم آنها را نخوانده‌اند. اگر قرار است چند جلسه با عنوان «شهر» و «رمان» برگزار شود و عده‌ای که صرفا دغدغه‌های ادبیات و نویسندگی دارند در آن حضور پیدا کنند خب این کار را در همان کلاس‌های داستان‌نویسی یا جلسات نقد ادبی خود خواهند کرد. وقتی به ترکیب میهمانان این سه نشست نگاه کنیم، می‌بینیم جز به صورت تشریفاتی که در جلسه نخست آن «احمد مسجدجامعی» و «محمدرضا جوادی‌یگانه» حضور داشتند هیچ مقام مسوولی چه از شورای شهر و چه از شهرداری حضور نداشتند. حتی کارشناسان مرتبط هم جزو میهمانان نبودند.

جالب اینجاست که اگر بنای برگزاری این جلسات بسترسازی برای شکل‌گیری یک گفتمان درباره شهر و رمان است چرا هیچ‌یک از مسوولان این عرصه و جامعه‌شناسان مشغول در آن حاضر به طرح دیدگاه‌های خود نیستند؟ از سوی دیگر جالب است که شهرداری حتی از رسانه‌های خود که قدرت و نفوذ خوبی در این زمینه دارند، نخواسته است که محتوای این جلسات را پوشش دهند. آنچه به نوشتن این سطور انجامید در جست‌وجوی این پرسش است که آیا ما دست‌اندرکاران علوم‌انسانی اعم از رسانه‌ها و نویسندگان باید ببینیم، متخصصان بتن و سازه چه نقشه‌ای برای زندگی‌‌مان می‌کشند و بعد به بازنمایی آن بپردازیم؟

, , , ,

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
question